Mình là người công giáo, ở Việt Nam hay được gọi là đạo Thiên Chúa, và câu “Theo đạo Thiên Chúa là bỏ ông bà” này từ nhỏ đến lớn và cho đến bây giờ lâu lâu vẫn nghe người ta nói về vấn đề này. Nhân tháng 11 cầu nguyện cho các linh hồn đã khuất nên viết ra vài điều giải thích như sau:

Trước hết mình xin nói qua là gia đình mình chỉ mới theo đạo từ thời ông cố nội của mình, tức là mình mới theo đạo công giáo đời thứ tư, họ hàng bên dòng tộc nội của mình đa phần là người lương thờ ông bà hoặc Phật giáo và nhà ngoại mình cũng không theo đạo, mẹ mình theo đạo công giáo lấy ba mình.

Cái hiểu lầm theo đạo công giáo là bỏ ông bà tổ tiên, không thờ ông bà, là bất hiếu… không biết xuất phát từ lúc nào nhưng nó tồn tại từ mấy trăm năm nay từ lúc đạo công giáo được truyền vào VN vào thế kỷ 16, và sự hiểu lầm đó cho tới tận bây giờ vẫn còn.

Mình nói là hiểu lầm vì thực ra người công giáo rất coi trọng chữ hiếu và ông bà tổ tiên. Theo giáo lý công giáo thì 10 điều răn của Thiên Chúa là:

    1. Thờ phượng một mình Thiên Chúa và kính mến người trên hết mọi sự
    2. Chớ kêu tên Đức Chúa Trời vô cớ
    3. Giữ ngày Chúa nhật
    4. Thảo kính cha mẹ
    5. Chớ giết người
    6. Chớ làm sự dâm dục
    7. Chớ lấy của người
    8. Chớ làm chứng dối
    9. Chớ muốn vợ chồng người
    10. Chớ tham của người

Dễ thấy 3 điều đầu tiên là nói về việc tôn thờ Thiên Chúa, 7 điều tiếp theo là cách sống với người khác. Ngay điều thứ 4 của 7 điều sống với người khác thì là thảo kính cha mẹ, nghĩa là thảo kính cha mẹ với người công giáo chính là mệnh lệnh của Thiên Chúa.

Hay trong các bản văn Kinh Thánh đều nói về việc thảo kính cha như thư Ê-phê-sô: “Kẻ làm con hãy vâng lời cha mẹ, theo tinh thần của Chúa, vì đó là điều phải đạo. Hãy tôn kính cha mẹ. Đó là điều răn thứ nhất có kèm theo lời hứa : Để ngươi được hạnh phúc và trường thọ trên mặt đất này” (Ep 6,1).

Do đó, nếu bảo theo đạo công giáo là bỏ ông bà tổ tiên là một hiểu lầm nghiêm trọng. Tuy nhiên cách thực hiện hiếu kính với ông bà tổ tiên của người công giáo có khác đôi chút:

  • Người công giáo vẫn có bàn thờ tổ tiên ở nhà, vẫn thắp nhang, vẫn giỗ, vẫn giữ tang… như tất cả mọi người, có điều người công giáo không cúng vì với người công giáo chết là kết thúc cuộc sống trần gian và linh hồn sẽ lìa khỏi xác, mà linh hồn thì không cần phải ăn uống gì nữa vì chỉ có thân xác mới cần mà thôi, linh hồn xuất phát bởi Thiên Chúa và khi chết sẽ về với Thiên Chúa để phán xét công tội.
  • Tuy người công giáo không cúng nhưng liên tục cầu nguyện cho người đã khuất trong tất cả các thánh lễ, nếu bạn tham dự bất kỳ thánh lễ nào của công giáo (lễ Chúa nhật hay lễ ngày thường) thì bạn để ý sẽ nghe linh mục đọc có đoạn như sau: “Xin Chúa nhớ đến những anh chị em chúng con đang an nghỉ chờ ngày sống lại, ĐẶC BIỆT CÁC BẬC TỔ TIÊN, ÔNG BÀ, CHA MẸ VÀ THÂN BẰNG QUYẾN THUỘC CHÚNG CON ĐÃ LÌA KHỎI THẾ, xin cho hết thảy được vào hưởng ánh sáng tôn nhan Chúa”. Tất cả mọi thánh lễ đều có đoạn cầu nguyện này. Ngoài ra, người công giáo còn xin lễ cầu nguyện riêng cho người thân hay tổ tiên của mình tuỳ từng gia đình.
  • Người công giáo không có tháng cô hồn vào tháng 7 âm lịch mà người công giáo trên toàn thế giới dành tháng 11 dương lịch để cầu nguyện cho những người đã khuất, vào tháng 11 nếu đi ra các nghĩa trang người công giáo sẽ thường thấy có thánh lễ cầu nguyện cho tất cả những người đã khuất. Ngoài ra, ở VN thì có thêm ngày mùng 2 tết nguyên đán là ngày kính nhớ ông bà cha mẹ còn sống cũng như đã qua đời.

Như chính trường hợp mình, mình là cháu đích tôn, khi ông nội mình mất mình vẫn phải lạy trả mỗi khi ai vào viếng ông mình, giúp họ thắp nhang cho ông mình, và mình vẫn phải mang tang ông mình 2 năm. Trong nhà mình, ngoài bàn thờ Thiên Chúa ra thì còn có bàn thờ ông nội và ông bà cố mình, và ba mình vẫn thắp nhang hằng ngày.

Mong rằng sau bài viết này thì các bạn không phải công giáo bỏ đi được sự hiểu lầm đã tồn tại mấy trăm năm nay với người công giáo 🙂

    • Chào bạn, bên đạo công giáo không có cúng chúng sinh gì cả. Ở nhà thì có thắp nhang trên bàn thờ tổ tiên, đọc kinh cầu nguyện cho ông bà tổ tiên mình.

      • Mình là người công giáo lấy chồng đạo ông bà thì phủ làm sao ạ. Nhà a ấy đồng ý cho a ấy và con cái sau này theo đạo nhưng vẫn phải thờ cúng ông bà theo phong tục????

      • Em chào anh chị em thấy rằng nếu gọi là bàn thờ thì có phải đang thờ ông bà tổ tiên không ạ, nhưng điều răn thứ nhất là chỉ thờ một mình thiên chúa vậy sao trong nhà lại có 2 bàn thờ ạ.

        • Bạn để ý là bàn thờ ông bà tổ tiên sẽ không ngang bằng bàn thờ Thiên Chúa, vì ông bà tổ tiên mình cũng là thụ tạo. Thờ kính, tưởng nhớ ông bà tổ tiên đó là cầu nguyện cho các ngài được sớm về thiên đàng nếu các ngài lỡ phạm điều gì đó lúc còn sống, hay nhờ các ngài nếu đã ở bên Chúa rồi thì góp thêm tiếng nói xin Chúa cho lời cầu nguyện của mình, khác với là cầu xin các ngài ban phát ơn lộc vì chỉ có một mình Chúa mới có quyền đó. Tương tự như việc thờ phượng Đức Mẹ và các thánh, các ngài cũng chuyển cầu lên Chúa thôi chứ muôn ơn lành đều phải từ Chúa.

        • Thiệu: thực tế bàn thờ của ông bà tổ tiên không vi phạm điều răn thứ nhất. Điều răn thứ nhất là thờ phượng một mình Thiên Chúa. Lập bàn thờ ông bà tổ tiên để thờ kính ( khác với thờ phượng) nghĩa là để kính nhớ ông bà thôi. Còn thờ phượng là tôn thờ nghĩa là đặt Chúa trên hết mọi sự.

      • Em (15 tuổi) có vấn đề thắt mắc cần được giải đáp mong được giúp đỡ ạ .Bên dòng họ ba của em là người đạo ” phật”- bên mẹ của em đạo “công giáo ” mà hôm nay bên ba của em( nhà nội) tổ chức đám giỗ thì trong lúc nội đang tháp nhang dái cúng trên bàn thờ xong có kêu em rằng : ( mày mang họ Huỳnh của bên đây thì gập đầu sát đất lạy ông bà tổ tiên và cầu cho con học giỏi khỏe mạnh )- nhưng lúc đó do bị ép buộc nên e mới đành phải quỳ gối gập đầu sát đất lạy [ Nhưng lúc lạy em không có cầu xin gì hết chỉ lạy xong rồi đi ] vậy e có phạm tội gì không vậy ạ .

        • Bạn lạy tổ tiên theo nghi lễ hiếu đạo của truyền thống dân tộc thôi. Theo hướng dẫn của Hội đồng Giám mục Việt Nam thì việc tham gia các nghi lễ của địa phương hoặc tôn kính các anh hùng dân tộc là điều phải đạo, nó cho thấy bạn tôn trọng và biết ơn tiền nhân chứ không phải bạn tôn thờ họ.

      • Không phải hiểu lầm nha bạn ,
        4.1. Thái độ ứng xử của Toà thánh La Mã

        Vấn đề thờ cúng tổ tiên của Công giáo tại Phương Đông (chủ yếu là ở Trung Quốc, Việt Nam…) kéo theo sự quan tâm của hơn chục vị Giáo hoàng trên nhiều ngả với những cuộc tranh luận giữa các thừa sai thuộc các dòng truyền giáo khác nhau. Trong khi các linh mục dòng Tên ở Trung Quốc không lên án cúng tế Khổng Tử và ông bà ông vải, thì các thừa sai Pháp ở Việt Nam lại phản đối quyết liệt vì cho rằng nghi lễ ấy là rối đạo không khác gì lễ nghi thờ Bụt, thờ Thần [2].

        Giáo hoàng Clemente XI (1700 – 1721) tổ chức một hội nghị gồm các giám mục để bàn về vấn đề này và sau đó chấp nhận bản nghị quyết của Toà Điều tra trong Tông hiến đề ngày 20 tháng 11 năm 1704. Theo đó Giáo hoàng buộc các giám mục, linh mục của tất cả các dòng truyền giáo đều phải tuân theo Toà thánh trong việc bác bỏ thờ cúng tổ tiên. Không chấp nhận bất kể sự khiếu nại nào. Giáo hoàng Clemente XI còn ban hành Tông chiếu Exilladie đề ngày 19 tháng 3 năm 1715, nhắc lại hai Tông hiến 1704 và 1710 và Sắc lệnh Nam Kinh 1707 phạt vạ tuyệt thông những người không tuân phục Toà thánh La Mã về những lễ nghi đã bị bác bỏ, buộc các thừa sai ở Phương Đông (trong đó có Việt Nam, Trung Quốc, Philippine, Nhật Bản…) phải tuyên thệ trung thành với Toà thánh La Mã trong vấn đề này. Giáo hoàng Benedicto XIV (1740 – 1758) ban hành Bulle Ex Quo Singular đề ngày 11 tháng 7 năm 1742 cấm người Châu Á không được thờ cúng tổ tiên. Đạo luật này đã làm cho các tín đồ Công giáo Trung Hoa bất mãn tức giận nên họ đã bỏ đạo gần hết. Chỉ còn lại một số rất ít tiếp tục theo Công giáo La Mã mà thôi [10]… Đến lúc đó cuộc tranh luận thờ cúng tổ tiên tạm chấm dứt. Đây là thời gian dài thờ cúng tổ tiên bị Tòa thánh Vatican ngăn cấm triệt để ở các nước Đông Á như Việt Nam, Trung Quốc, Philippine, Nhật Bản…

    • Chào bạn, đích tôn thì đó là vị trí trong nhà bạn, bạn làm cháu đích tôn thì nhiệm vụ của bạn là lo việc nhang khói cho tổ tiên thì có gì ngăn cản đâu, bản thân mình cũng là cháu đích tôn 🙂

    • Nếu phía nhà chồng bạn không cho lập bàn thờ Chúa thì bạn cố gắng lập bàn thờ hoặc treo tượng Thánh Giá trong phòng riêng của vợ chồng bạn nhé. Điều cần thiết là bạn hãy giữ vững đức tin của mình bằng cách tham dự các Thánh lễ Chúa nhật và các dịp lễ khác của Hội Thánh bạn nhé.

  1. Chào anh! Cho em hỏi là em là người Công giáo. Nhưng bạn trai em là người theo đạo Phật. Bọn e có ý định tiến tới hôn nhân. Nhưng anh ý nói rằng, lúc giỗ ông bà tổ tiên thì sẽ phải quỳ gối chắp tay vái. Vậy em là người Công giáo nếu làm vậy là đúng hay sai ạ?

    • Chào bạn, việc vái lạy tổ tiên là bình thường. Theo truyền thống dân tộc thì ngoài việc vái lạy tổ tiên thì người công giáo cũng có thể vái lạy các anh hùng dân tộc, đó là việc mình tỏ lòng tôn kính các bậc tiền nhân mà thôi. Bạn đừng vái lạy bàn thờ Phật hay các bàn thờ ông địa hay các vị thần nào khác là được vì chúng ta chỉ có một thần duy nhất là Thiên Chúa mà thôi.
      Chúc bạn có một cuộc hôn nhân hạnh phúc!

  2. Chào bạn cho mình hỏi, mình có quen một bạn gái bên đạo lương mình bên đạo công giáo, nhưng trong nhà bạn ấy là công gái một trong gia đình. Nếu bạn gái ấy quyết định theo bên đạo công giáo nhưng bạn ấy vẫn muốn thờ cũng cha mẹ của bạn ấy khi cha mẹ bạn ấy mất. Bạn ấy muốn làm vậy có được ko ạ

    • Việc kính nhớ cha mẹ là điều phải làm. Nếu sau cha mẹ bạn ấy mất khi hãy đặt bạn thờ cha mẹ của bạn ấy ở nơi xứng đáng và hãy nhớ cầu nguyện cho họ hàng ngày. Cần lưu ý là tránh các tập tục mê tín dị đoan như nấu đồ cúng hoặc đốt vàng mã là được, thay vào đó hãy giải thích cho bạn gái biết là đi lễ Chúa Nhật hàng tuần để cầu nguyện cho cha mẹ, hoặc nếu được thì đi lễ hằng ngày để cầu nguyện cho cha mẹ, việc ấy tốt hơn là chờ tới ngày giỗ mới bày đủ thứ đồ cúng với đốt vàng mã.

    • Bạn có thể cho người đó xem bài viết này. Không thì cho họ xem bàn thờ tổ tiên của các gia đình công giáo. Hỏi họ nếu theo đạo là bỏ ông bà thì sao tháng 11 người công giáo TRÊN TOÀN THẾ GIỚI cầu nguyện suốt tháng cho những người đã khuyất?

  3. Câu trả lời của bạn Tuananh là rõ ràng nhất. Ông admin nói dông dài có tính misleading, né tránh tính “thực dân” của Vatican trong quá trình truyền đạo CÔng giáo và cải đạo tại Việt Nam cũng như các nước chậm tiến khác trong thế kỷ 18-20. Bạn admin nên thành thật “sám hối” với Chúa trời khi nhìn lại quá trình thành lập và phát triển công giáo tại VN do các tay giáo sĩ thừa sai (Vatican cử đi làm lảnh lương của chính quyền thực dân Pháp, Spain. Portugal trong quá trình thực dân của họ) mang vào với súng đạn. Trong thời thực dân các tín đồ hoàn toàn không được quyền thờ phụng ông bà, họ chỉ được thờ phụng Chúa mà thôi. Vatican chỉ nhượng bộ khi thấy thực dân củ đã lổi thời. Dầu sao họ cũng hiễu các dân tộc như VN, Trung hoa có bản sắc văn hóa riêng, khó gom về nước Chúa theo như ý của họ được.

    • Chào bạn, đạo công giáo được lịch sử ghi lại xuất hiện đầu tiên tại Việt Nam vào thế kỷ 16 năm 1533 và người Việt Nam đầu tiên theo đạo là cụ Đỗ Hưng Viễn người làng Bồng Trung, tỉnh Thanh Hoá, cụ theo đạo thời vua Lê Anh Tông nhà Hậu Lê thời Trịnh-Nguyễn phân tranh. Khi ấy thì Việt Nam đã làm ăn với ngoại quốc, đặc biệt vùng Đàng Trong có cả 1 thương cảng Hội An.
      Pháp đánh chiếm Việt Nam năm 1858 thời vua Tự Đức nhà Nguyễn, tức là cách thời điểm đạo công giáo truyền vào Việt Nam khoảng 400 năm. Lúc đó Việt Nam đã trải qua các thời kỳ Hậu Lê, nhà Tây Sơn, nhà Nguyễn rồi. Vậy theo bạn thì dựa vào đâu bạn căn cứ rằng việc truyền đạo gắn với quá trình xâm chiếm thuộc địa của phương Tây? Liệu người phương Tây có kế hoạch tới tận 400 năm?
      Đó là mình chỉ mới nói đến yếu tố lịch sử Việt Nam chứ chưa nói đến các triều đại phong kiến thay đổi ở phương Tây và cuộc cách mạng Pháp nữa đấy nhé.
      Lời khuyên chân thành thì bạn nên tìm đọc lịch sử nhiều hơn và phân tích một cách logic trước khi phán xét theo kiểu “nghe nói” nhé.
      Thân ái 🙂

Leave a Reply to Hoàng Cancel Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *